# Czego żądamy: sześć postulatów mieszkaniowych dla Portugalii

> Mieszkania publiczne, czynsze na miarę pensji, długie umowy, żadnej eksmisji bez alternatywy i prawa zbiorowe dla najemców. Cały nasz program.

URL: https://habitacao.bytetoit.com/pl/postulaty/  
Language: pl-PL  
Last updated: 2026-10-26  
Other languages: pt: https://habitacao.bytetoit.com/o-que-exigimos.md, en: https://habitacao.bytetoit.com/en/our-demands.md, es: https://habitacao.bytetoit.com/es/lo-que-exigimos.md, eu: https://habitacao.bytetoit.com/eu/zer-eskatzen-dugu.md, fr: https://habitacao.bytetoit.com/fr/nos-revendications.md, it: https://habitacao.bytetoit.com/it/cosa-chiediamo.md, el: https://habitacao.bytetoit.com/el/ti-diekdikoume.md, de: https://habitacao.bytetoit.com/de/unsere-forderungen.md, cs: https://habitacao.bytetoit.com/cs/co-pozadujeme.md, ca: https://habitacao.bytetoit.com/ca/que-exigim.md, gl: https://habitacao.bytetoit.com/gl/o-que-esiximos.md

---

Program

# Czego żądamy

Sześć konkretnych żądań, żeby mieszkanie znów było prawem, a nie biznesem. Nie zależą od tego, kto rządzi: zależą od tego, ile siły zdołamy zebrać.

01

## Domy do życia, nie do spekulacji

Dom to miejsce, gdzie toczy się życie, a nie pozycja w portfelu inwestycyjnym. Kiedy mieszkanie staje się produktem finansowym, ceny idą za tym, ile mogą zapłacić inwestorzy, a nie za tym, ile zarabiają ludzie.

Działania

- Ograniczyć kupowanie mieszkań przez fundusze i firmy, które nie zamierzają w nich mieszkać.
- Ograniczyć najem krótkoterminowy w miejscach największej presji, zaczynając od Lizbony, Porto i Algarve.
- Progresywne podatki od mieszkań, które wielcy właściciele trzymają puste, z wpływami przeznaczonymi na mieszkania publiczne.

02

## Duży publiczny zasób mieszkaniowy

Kraje, którym udało się utrzymać mieszkania w przystępnych cenach, zrobiły to dzięki dużemu zasobowi mieszkań publicznych i spółdzielczych. W Portugalii budownictwo publiczne spadło z około 4500 mieszkań rocznie w latach 70. i na początku 80. do niecałych 300 na początku lat 2010.

Działania

- Długoterminowy publiczny program budowy i remontów, ze stabilnym, wieloletnim finansowaniem.
- Przeznaczyć puste budynki publiczne na mieszkania, zamiast sprzedawać je prywatnym inwestorom.
- Wsparcie dla spółdzielni mieszkaniowych i trwale przystępnych czynszów, które nigdy nie wracają na rynek.

03

## Bezpieczeństwo: żadnej eksmisji bez alternatywy

Przy krótkich umowach i szybkich eksmisjach najemcy żyją w strachu: jeśli się poskarżysz, umowa może nie zostać przedłużona. Bez bezpieczeństwa pozostałe prawa zostają na papierze.

Działania

- Umowy najmu na co najmniej 10 lat, jak domagają się ruchy mieszkaniowe.
- Żadnej eksmisji rodzin w trudnej sytuacji bez zagwarantowanego godnego lokalu zastępczego.
- Cofnąć zmiany, które przyspieszają eksmisje, zamiast chronić tych, którzy w mieszkaniu żyją.

04

## Czynsze na miarę pensji

W Lizbonie wynajem mieszkania dwupokojowego kosztuje więcej niż cała płaca minimalna. Bez limitów każda nowa umowa winduje cenę, a ludzie, dzięki którym miasto działa, są z niego wypychani.

Działania

- Czynsze referencyjne dla każdej okolicy, powiązane z lokalnymi dochodami, z obowiązkowym limitem w nowych umowach.
- Ograniczyć coroczne waloryzacje czynszów do poziomu wyraźnie niższego niż wzrost płac.
- Chronić osoby z kredytem mieszkaniowym przed gwałtownym wzrostem rat.

05

## Prawa zbiorowe dla najemców

W pojedynkę lokator ma niewiele siły wobec właściciela. Razem – jako blok, dzielnica czy miasto – lokatorzy mogą negocjować jak równy z równym, tak jak pracownicy w układach zbiorowych.

Działania

- Ustawowe uznanie negocjacji zbiorowych między stowarzyszeniami lokatorów a dużymi właścicielami.
- Ochrona przed represjami dla tych, którzy się organizują albo składają skargi.
- Bezpłatna pomoc prawna dla lokatorów zagrożonych eksmisją lub doświadczających nadużyć.

06

## Godne płace, emerytury i usługi publiczne

W latach 2015–2025 ceny mieszkań wzrosły o 180%, a płaca minimalna o 72%. Kryzys tkwi właśnie w tej różnicy między tym, ile zarabiamy, a tym, ile kosztuje mieszkanie.

Działania

- Podwyżki płac i emerytur powyżej inflacji, powiązane z realnymi kosztami życia, w tym z kosztami mieszkania.
- Dobre usługi publiczne w każdej dzielnicy, a nie tylko tam, gdzie ziemia jest tania.
- Tani i niezawodny transport publiczny, żeby mieszkanie dalej od centrum nie było karą.

Obywatelska inicjatywa ustawodawcza

## Prawo jest też twoje

Mając 20 tysięcy podpisów, każda grupa obywateli może wnieść projekt ustawy do parlamentu. Acampada pela Habitação – ruch, który stoi za miasteczkami namiotowymi – przygotowuje właśnie taki projekt i chce cię wysłuchać: jaki jest największy problem mieszkaniowy i co chcesz zmienić w prawie?

1

### Zabierz głos

Wypełnij ankietę i przyjdź na otwarte spotkania w całym kraju. Komisja złożona z 5–10 osób napisze projekt na podstawie tego, co usłyszy.

2

### Podpisz

20 tysięcy wyborców podpisuje projekt.

3

### Do parlamentu

Projekt trafia do Assembleia da República (portugalskiego parlamentu), gdzie jest dyskutowany i głosowany. Do dziś przyjęto do rozpatrzenia 14 inicjatyw obywatelskich, a 8 z nich uchwalono.

[Wypełnij ankietę](https://cryptpad.fr/form/#/2/form/view/Gwwywk32Z8XpK6HOOoFDRhpwvEnqHV9m6V-AJxhc9qE/) · [Strona ILC](https://ilc-habitacao.sites.deploybase.eu/)

Ankieta i strona są po portugalsku. Ankieta jest szyfrowana end-to-end i można ją wypełnić anonimowo. Kontakt: [ilc-habitacao@proton.me](mailto:ilc-habitacao@proton.me)

### Czego żądają miasteczka namiotowe

- Precz z ustawą czynszową z 2012 roku
- Stop eksmisjom
- Zakaz kupowania mieszkań przez fundusze sępy
- Więcej mieszkań publicznych
- Pustostany z powrotem na mieszkania
- Limity czynszów

## Mieszkanie to prawo. 
Wywalczmy je.

Dołącz do tych, którzy już organizują się w blokach, dzielnicach i zakładach pracy w całym kraju.

[Działaj](https://habitacao.bytetoit.com/pl/dzialaj/) · [Napisz do nas](mailto:contacto@habitacao.bytetoit.com)
