Για το δικαίωμα στη στέγη · Πορτογαλία
Σπίτια για να ζούμε.
Όχι για κέρδος.
Οι τιμές των σπιτιών σχεδόν τριπλασιάστηκαν σε δέκα χρόνια. Το ενοίκιο τρώει τον μισθό, οι εξώσεις δεν σταματούν και υπάρχουν πάνω από 700.000 άδεια σπίτια. Τίποτα από αυτά δεν είναι αναπόφευκτο: είναι πολιτικές επιλογές, και οι επιλογές μπορούν να αλλάξουν.
Σύνταγμα της Πορτογαλικής Δημοκρατίας · Άρθρο 65
«Όλοι έχουν δικαίωμα, για τους ίδιους και για την οικογένειά τους, σε μια κατοικία επαρκούς μεγέθους, σε συνθήκες υγιεινής και άνεσης, που να προστατεύει την προσωπική οικειότητα και την οικογενειακή ιδιωτικότητα.»
Ένα δικαίωμα γραμμένο το 1976 που ακόμα περιμένει να γίνει πράξη.
Σπίτι για όλους Δίκαια ενοίκια Αξιοπρεπείς μισθοί Τέλος στις εξώσεις Δημόσια κατοικία Τα άδεια σπίτια σε όσους τα χρειάζονται Δικαίωμα στην πόλη
Ατζέντα
Επόμενες κινητοποιήσεις
-
Διαμαρτυρία για έναν Κρατικό Προϋπολογισμό που να εξασφαλίζει στέγη
Τρίτη, 18:30 · Porto, Estação de metro da Trindade
Καλούν Casa Para Viver
-
Διαδήλωση για τη στέγη μπροστά στην Assembleia da República
Τρίτη, 18:30 · Lisboa, Assembleia da República
-
Πανεθνική διαδήλωση για τη στέγη στη Βιάνα ντο Καστέλο
Σάββατο, η ώρα θα επιβεβαιωθεί · Viana do Castelo, Praça da República
Καλούν Casa Para Viver
Νομοθετική Πρωτοβουλία Πολιτών
Ο νόμος είναι και δικός σου
Με 20.000 υπογραφές, κάθε ομάδα πολιτών μπορεί να φέρει μια πρόταση νόμου στη Βουλή. Η Acampada pela Habitação (η κατασκήνωση διαμαρτυρίας για τη στέγη) ετοιμάζει μία και θέλει να σε ακούσει: ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα στη στέγαση και τι θα άλλαζες στον νόμο;
1
Πες τη γνώμη σου
Απάντησε στο ερωτηματολόγιο και έλα στις ανοιχτές συναντήσεις σε όλη τη χώρα. Μια επιτροπή 5 έως 10 ατόμων γράφει την πρόταση με βάση όσα ακούσει.
2
Υπόγραψε
20.000 ψηφοφόροι υπογράφουν την πρόταση.
3
Στη Βουλή
Η πρόταση κατατίθεται στην Assembleia da República (το πορτογαλικό κοινοβούλιο) για να συζητηθεί και να ψηφιστεί. Μέχρι σήμερα έχουν γίνει δεκτές 14 πρωτοβουλίες πολιτών και οι 8 έχουν εγκριθεί.
Και τα δύο είναι στα πορτογαλικά. Το ερωτηματολόγιο είναι κρυπτογραφημένο από άκρο σε άκρο και μπορείς να το απαντήσεις ανώνυμα. Επικοινωνία: ilc-habitacao@proton.me

Τι διεκδικούν οι κατασκηνώσεις
- Κάτω ο νόμος για τα ενοίκια του 2012
- Τέλος στις εξώσεις
- Απαγόρευση αγοράς σπιτιών από αρπακτικά funds
- Περισσότερη δημόσια κατοικία
- Να ξαναγίνουν σπίτια τα εγκαταλελειμμένα κτίρια
- Πλαφόν στα ενοίκια
Ένας αγώνας
Στο σπίτι, στη δουλειά, στη γειτονιά
Από τη μια ο σπιτονοικοκύρης, από την άλλη το αφεντικό: ο μισθός δεν φτάνει και το ενοίκιο τρώει τα μισά. Γι’ αυτό, ο αγώνας για στέγη είναι και αγώνας για μισθούς, συντάξεις και δημόσιες υπηρεσίες.
Ενοικιαστές και ενοικιάστριες
Στο σπίτι
Ενώσου με τους γείτονες της πολυκατοικίας και γράψου σε έναν σύλλογο ενοικιαστών. Μαζί μπορούμε να διαπραγματευτούμε τα ενοίκια, να σταματήσουμε τις καταχρηστικές αυξήσεις και να μπλοκάρουμε τις εξώσεις.
Εργαζόμενες και εργαζόμενοι
Στη δουλειά
Ο μισθός πρέπει να ακολουθεί το κόστος ζωής. Φέρε τη στέγη στη συζήτηση με τους συναδέλφους και με το σωματείο: είναι κι αυτό εργατικό ζήτημα.
Γειτόνισσες και γείτονες
Στη γειτονιά
Μαγαζιά της γειτονιάς, σχολεία, κέντρα υγείας: μια γειτονιά χωρίς κατοίκους πεθαίνει. Υπερασπίσου όσους ζουν εκεί απέναντι στον τουρισμό και την κερδοσκοπία που τους διώχνουν.
Όποιος κι αν κυβερνά, η στέγη είναι δικαίωμα. Και θα το κατακτήσουμε.
Η κρίση σε αριθμούς
Δεν είναι φούσκα. Είναι το σύστημα.
+180%
τόσο ανέβηκαν οι τιμές των σπιτιών στην Πορτογαλία από το 2015 ως το 2025. Μέσος όρος ΕΕ: +65%.
Eurostat
17,42 €/m²
είναι το διάμεσο ενοίκιο στα νέα συμβόλαια στη Λισαβόνα. Για ένα διαμέρισμα 70 m² με δύο υπνοδωμάτια, αυτό κάνει περίπου 1.220 € τον μήνα: περισσότερα από έναν ολόκληρο κατώτατο μισθό.
INE, 1ο τρίμ. 2026
723.000
άδεια σπίτια στην Πορτογαλία, το 12% όλων των κατοικιών.
INE, Απογραφή 2021
≈2%
των σπιτιών είναι δημόσια κατοικία, από τα χαμηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη.
ISCTE, 2025
Τι διεκδικούμε
Έξι αιτήματα για να πάρουμε πίσω το δικαίωμα στη στέγη
01
Σπίτια για να ζούμε, όχι για κερδοσκοπία
Να πάψει το σπίτι να είναι χρηματοοικονομικό προϊόν: φρένο στις κερδοσκοπικές αγορές, όρια στη βραχυχρόνια μίσθωση όπου διώχνει τους κατοίκους και φόρος στα άδεια σπίτια.
02
Ένα μεγάλο απόθεμα δημόσιας κατοικίας
Να πολλαπλασιαστεί η δημόσια κατοικία, που σήμερα είναι γύρω στο 2% των σπιτιών, με νέες κατασκευές, ανακαινίσεις και αξιοποίηση της άδειας δημόσιας περιουσίας.
03
Ασφάλεια: καμία έξωση χωρίς εναλλακτική
Μακροχρόνια συμβόλαια, καμία έξωση χωρίς αξιοπρεπή εναλλακτική και προστασία για όσους δεν μπορούν πια να πληρώσουν χωρίς να φταίνε οι ίδιοι.
04
Ενοίκια που χωράνε στον μισθό
Ρύθμιση και μείωση των ενοικίων, με πλαφόν συνδεδεμένο με τα εισοδήματα κάθε περιοχής, και προστασία για τις οικογένειες με στεγαστικό δάνειο.
05
Συλλογικά δικαιώματα για όσους νοικιάζουν
Να αναγνωριστούν οι σύλλογοι ενοικιαστών ως μέρος στη διαπραγμάτευση για ενοίκια και όρους, όπως τα σωματεία στη δουλειά.
06
Αξιοπρεπείς μισθοί, συντάξεις και δημόσιες υπηρεσίες
Καμία στεγαστική πολιτική δεν πετυχαίνει με μισθούς πείνας. Πραγματικές αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, και καλά σχολεία, υγεία και δημόσιες συγκοινωνίες.
Πώς παίρνεις μέρος
Όλα ξεκινούν όταν οργανωνόμαστε
Κανείς δεν το λύνει μόνος του.
Θέλεις να φτιάξεις έναν πυρήνα στη γειτονιά σου ή να προσυπογράψει η οργάνωσή σου αυτά τα αιτήματα; Μίλα μαζί μας.
1
Οργάνωσε την πολυκατοικία ή τον δρόμο σου
Μίλα με τους γείτονες, φτιάξτε μια ομάδα και συγκρίνετε ενοίκια, συμβόλαια και προβλήματα. Το να ξέρεις πόσο πληρώνει ο καθένας είναι ήδη δύναμη.
2
Γράψου σε σύλλογο ενοικιαστών και σε σωματείο
Όταν είσαι και στα δύο, προστατεύεσαι από τον σπιτονοικοκύρη και από το αφεντικό. Βρες μια οργάνωση.
3
Βγες στον δρόμο
Έλα στις διαδηλώσεις και στις τοπικές δράσεις για το δικαίωμα στη στέγη. Όλες μετράνε, στις μεγάλες πόλεις και στις μικρές.
4
Διάδωσέ το
Μοιράσου τους αριθμούς αυτού του site, μίλα για τη δική σου κατάσταση, τύπωσε αφίσες και φέρε τη συζήτηση στο σχολείο, στη δουλειά και στον σύλλογο κατοίκων.
Δεν είναι η πρώτη φορά
Όταν κάτοικοι και εργαζόμενοι ενώθηκαν, κέρδισαν δικαιώματα
1974
Καταλήψεις και επιτροπές κατοίκων
Αμέσως μετά την επανάσταση της 25ης Απριλίου, χιλιάδες οικογένειες καταλαμβάνουν άδεια σπίτια και οργανώνονται σε επιτροπές κατοίκων. Η στέγη γίνεται ένας από τους μεγάλους αγώνες της επανάστασης.
1976
Η στέγη στο Σύνταγμα
Το άρθρο 65 του Συντάγματος κατοχυρώνει για όλους το δικαίωμα σε επαρκή κατοικία και αναθέτει στο κράτος να το κάνει πραγματικότητα.
2023
Ο δρόμος ξαναγεμίζει
Η πλατφόρμα Casa Para Viver («Σπίτι για να ζεις») ενώνει δεκάδες κινήματα και γεμίζει τους δρόμους πόλεων από τον βορρά ως τον νότο της χώρας.
2026
Σκηνές στην πλατεία
Τον Οκτώβριο, οι κατασκηνώσεις διαμαρτυρίας στην πλατεία Rossio της Λισαβόνας και στην Praça D. João I του Πόρτο φέρνουν τη στέγη στο κέντρο των πόλεων. Η αστυνομία τις διαλύει, αλλά οι διαμαρτυρίες μεγαλώνουν, και στις 24 Οκτωβρίου χιλιάδες άνθρωποι διαδηλώνουν στη Λισαβόνα και στο Πόρτο.
Και στα δύο
Για να νικήσεις, οργανώσου στο σπίτι και στη δουλειά
Σύλλογος ενοικιαστών
Μάθε τα δικαιώματά σου, πάρε νομική στήριξη και αντιμετώπισε τον σπιτονοικοκύρη μαζί με άλλους. Όποιος νοικιάζει και οργανώνεται διαπραγματεύεται με πολύ περισσότερη δύναμη.
Σωματείο
Συμβουλές, προστασία από αντίποινα και συλλογική δύναμη για να κερδίσουμε μισθούς που να φτάνουν πραγματικά για ένα σπίτι.
Δεν είσαι μόνος
Ποιοι παλεύουν για στέγη
Κινήματα, σύλλογοι και συλλογικότητες που υπερασπίζονται το δικαίωμα στο σπίτι στην Πορτογαλία. Γνώρισέ τους και έλα μαζί τους.

Vida Justa
Κίνημα που γεννήθηκε στις γειτονιές της περιφέρειας της Λισαβόνας, για τη στέγη και ενάντια στην ακρίβεια.
vidajusta.org
CPV
Casa Para Viver
Εθνική πλατφόρμα κινημάτων και συλλογικοτήτων που καλεί τις μεγάλες διαδηλώσεις για τη στέγη.
casaparaviver.pt

Porta a Porta: Casa para Todos
Εθνικό κίνημα για το δικαίωμα στη στέγη, με πυρήνες σε διάφορες πόλεις.
portaaporta.pt

ILC pela Habitação
Η Νομοθετική Πρωτοβουλία Πολιτών της Acampada pela Habitação, για να φτάσει ένας νέος νόμος στη Βουλή.
ilc-habitacao.sites.deploybase.eu

Movimento Referendo pela Habitação
Ακομμάτιστο κίνημα κατοίκων της Λισαβόνας για τοπικό δημοψήφισμα για τη βραχυχρόνια μίσθωση.
referendopelahabitacao.pt

Associação dos Inquilinos e Condóminos do Norte de Portugal
Βόρεια Πορτογαλία. Δωρεάν νομικές συμβουλές για τα μέλη.
aicnp.pt
Η στέγη είναι δικαίωμα.
Πάμε να το κατακτήσουμε.
Έλα μαζί με όσους ήδη οργανώνονται σε πολυκατοικίες, γειτονιές και χώρους δουλειάς σε όλη τη χώρα.


