Η κρίση σε αριθμούς
Ένα σπίτι κοστίζει σήμερα σχεδόν το τριπλάσιο απ’ ό,τι πριν από δέκα χρόνια
Οι μισθοί έμειναν πίσω, η δημόσια κατοικία σχεδόν δεν υπάρχει και εκατοντάδες χιλιάδες σπίτια μένουν άδεια. Εδώ είναι οι αριθμοί, με τις πηγές τους, για να μη μας πει κανείς ότι υπερβάλλουμε.
Οκτώ αριθμοί που εξηγούν την κρίση
+180%
τόσο ανέβηκαν οι τιμές των σπιτιών από το 2015 ως το 2025, η δεύτερη μεγαλύτερη άνοδος στην ΕΕ. Μέσος όρος ΕΕ: +65%.
Eurostat, 2026
+16,5%
τόσο ανέβηκαν οι τιμές των σπιτιών μέσα σε έναν μόνο χρόνο (2ο τρίμηνο του 2026 σε σχέση με το 2ο τρίμηνο του 2025). Το 1ο τρίμηνο, ήταν η μεγαλύτερη άνοδος στην ΕΕ.
INE, Δείκτης Τιμών Κατοικιών
17,42 €/m²
είναι το διάμεσο ενοίκιο στα νέα συμβόλαια στη Λισαβόνα· στο Πόρτο, 14,60 €. Το εθνικό διάμεσο ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 10 €/m².
INE, 2026
920 €
είναι ο μικτός κατώτατος μισθός το 2026 (περίπου 819 € καθαρά). Ένα διαμέρισμα 70 m² με δύο υπνοδωμάτια στη Λισαβόνα κοστίζει περίπου 1.220 € τον μήνα.
Νομοθετικό διάταγμα 139/2025
723 215
άδεια σπίτια, το 12,1% του οικιστικού αποθέματος. Στις μητροπολιτικές περιοχές Λισαβόνας και Πόρτο, 136.000 από αυτά ούτε πωλούνται ούτε νοικιάζονται.
INE, Απογραφή 2021
≈2%
των σπιτιών είναι δημόσια κατοικία, από τα χαμηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη, ύστερα από δεκαετίες υποχρηματοδότησης.
ISCTE, 2025
28,9 χρόνια
είναι η μέση ηλικία στην οποία οι νέοι φεύγουν από το πατρικό τους. Μέσος όρος ΕΕ: 26,2.
Eurostat, στοιχεία 2024
1447
εντολές έξωσης εκδόθηκαν το 2025, 44% περισσότερες από την προηγούμενη χρονιά, σε 2.562 αιτήσεις ειδικής διαδικασίας έξωσης.
Υπουργείο Δικαιοσύνης, μέσω Público
Πώς φτάσαμε ως εδώ
Η κρίση χτίστηκε. Και μπορεί να γκρεμιστεί.
Το σπίτι έγινε επένδυση
Για χρόνια, οι «χρυσές βίζες» και οι φοροαπαλλαγές για νέους κατοίκους τράβηξαν κεφάλαια στα ακίνητα. Οι χρυσές βίζες για ακίνητα καταργήθηκαν το 2023, αλλά το σπίτι εξακολουθεί να θεωρείται ασφαλές μέρος για να βάλεις τα λεφτά σου, και οι τιμές ακολουθούν τους επενδυτές.
Τουριστικοποίηση
Στα ιστορικά κέντρα της Λισαβόνας και του Πόρτο, ολόκληρες πολυκατοικίες άδειασαν από κατοίκους και έγιναν καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Κάθε σπίτι που πάει στη βραχυχρόνια μίσθωση είναι ένα σπίτι λιγότερο για όσους δουλεύουν στην πόλη.
Ένα κράτος που παραιτήθηκε
Η δημόσια κατασκευή κατοικιών έπεσε από περίπου 4.500 σπίτια τον χρόνο (1970–1984) σε περίπου 278 τον χρόνο (2010–2014). Χωρίς δημόσια κατοικία, την τιμή την ορίζει μόνη της η αγορά.
Χτίζονται λίγα, και όχι για εμάς
Οι εκτιμήσεις λένε ότι χρειάζονται 45.000 με 50.000 νέα σπίτια τον χρόνο, αλλά ολοκληρώνονται μόνο 25.000 με 30.000. Και μεγάλο μέρος από όσα χτίζονται έχει τιμές πολύ πάνω από όσα βγάζει κανείς στην περιοχή.
Μισθοί που έμειναν πίσω
Από το 2015 ως το 2025, οι τιμές των σπιτιών ανέβηκαν 180%. Την ίδια περίοδο, ο κατώτατος μισθός ανέβηκε 72%, από 505 € σε 870 €. Η στέγη ακρίβυνε πάνω από δύο φορές περισσότερο από τους χαμηλότερους μισθούς.
Άδεια σπίτια και κερδοσκοπία
Η Απογραφή του 2021 μέτρησε 723.215 άδεια σπίτια. Πολλά είναι ερειπωμένα, αλλά μόνο στις μητροπολιτικές περιοχές Λισαβόνας και Πόρτο υπάρχουν περίπου 136.000 που ούτε πωλούνται ούτε νοικιάζονται.
Χρονολόγιο
Τι άλλαξε στον νόμο
2006
Νέο Καθεστώς Αστικής Μίσθωσης (NRAU)
Ο Νόμος 6/2006 (NRAU) ορίζει τους σημερινούς κανόνες για τη διάρκεια των συμβολαίων, την αναπροσαρμογή των ενοικίων και τη λήξη της μίσθωσης.
2009
Φοροαπαλλαγές για νέους κατοίκους
Το καθεστώς των «μη συνήθων κατοίκων» (νομοθετικό διάταγμα 249/2009) δίνει δέκα χρόνια μειωμένης φορολογίας σε όποιον έρχεται να ζήσει στην Πορτογαλία. Ανεβάζει την πίεση στις τιμές στις μεγάλες πόλεις και κλείνει για νέους κατοίκους το 2024.
2012
Χρυσές βίζες
Ο Νόμος 29/2012 δίνει άδεια διαμονής σε όποιον αγοράσει ακίνητα από 500.000 € και πάνω. Μέχρι το 2023, η συντριπτική πλειονότητα αυτών των βιζών δίνεται για αγορά σπιτιών.
2012
Ο «νόμος για τα ενοίκια»
Ο Νόμος 31/2012 διευκολύνει την αύξηση των παλιών ενοικίων και τις εξώσεις, και δημιουργεί μια ταχεία διαδικασία έξωσης. Είναι ο νόμος που οι κατασκηνώσεις διαμαρτυρίας ζητούν να καταργηθεί.
2014
Βραχυχρόνια μίσθωση
Το νομοθετικό διάταγμα 128/2014 θεσπίζει το καθεστώς της βραχυχρόνιας μίσθωσης σε τουρίστες (alojamento local). Ολόκληρες πολυκατοικίες στη Λισαβόνα και στο Πόρτο βγαίνουν από την αγορά κατοικίας.
2019
SIGI
Το νομοθετικό διάταγμα 19/2019 δημιουργεί τις εισηγμένες εταιρείες επενδύσεων σε ακίνητα (SIGI), που αγοράζουν σπίτια για να τα νοικιάσουν με το φορολογικό καθεστώς των επενδυτικών ταμείων.
2019
Προστασία ενοικιαστών και νόμος-πλαίσιο
Οι νόμοι 12/2019 και 13/2019 απαγορεύουν την παρενόχληση των ενοικιαστών και δίνουν περισσότερη σταθερότητα στα συμβόλαια. Ο Νόμος 83/2019 αναγνωρίζει τη στέγη ως θεμελιώδες δικαίωμα. Πολλά από όσα προβλέπει μένουν ακόμα στα χαρτιά.
2023
Το πακέτο «Mais Habitação»
Ο Νόμος 56/2023 («Περισσότερη στέγη») περιορίζει στο 2% την αύξηση του ενοικίου στα νέα συμβόλαια για σπίτια που ήταν ήδη νοικιασμένα, καταργεί τις χρυσές βίζες για ακίνητα και αλλάζει τους κανόνες για τη βραχυχρόνια μίσθωση και τα εγκαταλελειμμένα σπίτια.
2024
Νέος νόμος για τη γη
Το νομοθετικό διάταγμα 117/2024 επιτρέπει να γίνεται η αγροτική γη οικιστική για να χτιστούν κατοικίες, στο πλαίσιο του προγράμματος «Construir Portugal».
2026
Ταχύτερες εξώσεις: δεν έγινε ακόμα νόμος
Το νομοσχέδιο 103/XVII καταργεί το όριο του 2% στα νέα συμβόλαια και επιταχύνει τις εξώσεις για απλήρωτα ενοίκια. Ψηφίστηκε επί της αρχής στις 30 Σεπτεμβρίου, με τις ψήφους των PSD, IL και CDS και την αποχή του Chega, και τώρα συζητείται κατ’ άρθρον. Προλαβαίνουμε ακόμα να το σταματήσουμε.
Ο πλήρης κατάλογος των νόμων για τη στέγη, με συνδέσμους στο Diário da República (την επίσημη εφημερίδα), βρίσκεται στο site της ILC pela Habitação.
Πηγές
Τα στοιχεία ελέγχθηκαν τον Οκτώβριο του 2026. Αν βρεις κάποιο λάθος ή έχεις πιο πρόσφατα στοιχεία, πες μας.
- INE, Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Πορτογαλίας: Δείκτης Τιμών Κατοικιών, ενοίκια νέων συμβολαίων, Απογραφή 2021
- Eurostat: δείκτης τιμών κατοικιών, ηλικία αποχώρησης από το πατρικό
- PORDATA: ιστορικές σειρές για τη στέγαση, τους μισθούς και τον πληθυσμό
- Σύνταγμα της Πορτογαλικής Δημοκρατίας, άρθρο 65
- Νόμος 83/2019, νόμος-πλαίσιο για τη στέγαση
- Portal da Habitação (IHRU): δημόσια προγράμματα και Εθνικό Πρόγραμμα Στέγασης
Η στέγη είναι δικαίωμα.
Πάμε να το κατακτήσουμε.
Έλα μαζί με όσους ήδη οργανώνονται σε πολυκατοικίες, γειτονιές και χώρους δουλειάς σε όλη τη χώρα.