Kryzys w liczbach
Mieszkanie kosztuje dziś prawie trzy razy więcej niż dziesięć lat temu
Płace zostały w tyle, mieszkań publicznych prawie nie ma, a setki tysięcy mieszkań stoją puste. Oto liczby, ze źródłami – żeby nikt nam nie wmawiał, że przesadzamy.
Osiem liczb, które tłumaczą kryzys
+180%
o tyle wzrosły ceny mieszkań w latach 2015–2025 – drugi największy wzrost w UE. Średnia UE: +65%.
Eurostat, 2026
+16,5%
o tyle wzrosły ceny mieszkań w ciągu jednego roku (II kw. 2026 wobec II kw. 2025). W I kwartale był to największy wzrost w UE.
INE, indeks cen mieszkań
17,42 €/m²
to mediana czynszu w nowych umowach w Lizbonie; w Porto to 14,60 €. Mediana krajowa po raz pierwszy przekroczyła 10 €/m².
INE, 2026
920 €
to płaca minimalna brutto w 2026 roku (około 819 € netto). Mieszkanie dwupokojowe o powierzchni 70 m² w Lizbonie kosztuje około 1220 € miesięcznie.
Dekret z mocą ustawy nr 139/2025
723 215
pustych mieszkań – 12,1% zasobu mieszkaniowego. W obszarach metropolitalnych Lizbony i Porto 136 tysięcy z nich nie jest ani na sprzedaż, ani na wynajem.
INE, spis powszechny 2021
≈2%
mieszkań to mieszkania publiczne – jeden z najniższych odsetków w Europie po dekadach niedoinwestowania.
ISCTE, 2025
28,9 roku
w tym wieku średnio młodzi ludzie wyprowadzają się od rodziców. Średnia UE: 26,2.
Eurostat, dane za 2024 rok
1447
tytułów eksmisyjnych wydano w 2025 roku – o 44% więcej niż rok wcześniej – na 2562 wnioski w przyspieszonym trybie eksmisji.
Ministerstwo Sprawiedliwości, za dziennikiem Público
Jak do tego doszło
Ten kryzys ktoś zbudował. Można go rozebrać.
Mieszkanie stało się inwestycją
Przez lata „złote wizy” i ulgi podatkowe dla nowych rezydentów przyciągały kapitał do nieruchomości. Złote wizy za zakup nieruchomości zniesiono w 2023 roku, ale mieszkania wciąż uchodzą za bezpieczną lokatę kapitału, a ceny idą za inwestorami.
Turystyfikacja
W historycznych centrach Lizbony i Porto całe kamienice straciły mieszkańców i zamieniły się w najem krótkoterminowy. Każde mieszkanie oddane turystom to o jedno mieszkanie mniej dla ludzi, którzy pracują w mieście.
Państwo, które umyło ręce
Budownictwo publiczne spadło z około 4500 mieszkań rocznie (1970–1984) do około 278 rocznie (2010–2014). Bez mieszkań publicznych cenę dyktuje sam rynek.
Buduje się mało i nie dla nas
Szacunki mówią o potrzebie 45–50 tysięcy nowych mieszkań rocznie, a oddaje się tylko 25–30 tysięcy. I spora część tego, co powstaje, kosztuje dużo więcej, niż pozwalają zarobki w okolicy.
Płace, które zostały w tyle
W latach 2015–2025 ceny mieszkań wzrosły o 180%. W tym samym czasie płaca minimalna wzrosła o 72%, z 505 € do 870 €. Mieszkania podrożały ponad dwa razy bardziej niż najniższe pensje.
Puste mieszkania i spekulacja
Spis powszechny z 2021 roku naliczył 723 215 pustych mieszkań. Wiele z nich to ruiny, ale w samych obszarach metropolitalnych Lizbony i Porto jest około 136 tysięcy takich, które nie są ani na sprzedaż, ani na wynajem.
Kalendarium
Co się zmieniło w prawie
2006
Nowy reżim najmu miejskiego (NRAU)
Ustawa nr 6/2006 (NRAU) ustala obecne zasady dotyczące długości umów, podwyżek czynszu i zakończenia najmu.
2009
Ulgi dla nowych rezydentów
Dekret z mocą ustawy nr 249/2009 (tzw. reżim „rezydenta niezwykłego”) daje dziesięć lat niższych podatków osobom, które przeprowadzają się do Portugalii. Zwiększa presję na ceny w dużych miastach; dla nowych osób zostaje zamknięty w 2024 roku.
2012
Złote wizy
Ustawa nr 29/2012 daje zezwolenie na pobyt każdemu, kto kupi nieruchomość za co najmniej 500 tysięcy euro. Do 2023 roku zdecydowaną większość tych wiz przyznaje się za zakup mieszkań.
2012
„Ustawa czynszowa”
Ustawa nr 31/2012 ułatwia podnoszenie starych czynszów i eksmisje oraz wprowadza przyspieszony tryb eksmisji. To tej ustawy uchylenia żądają miasteczka namiotowe.
2014
Najem krótkoterminowy
Dekret z mocą ustawy nr 128/2014 tworzy ramy prawne najmu krótkoterminowego dla turystów (alojamento local). Całe kamienice w Lizbonie i Porto znikają z rynku mieszkaniowego.
2019
SIGI
Dekret z mocą ustawy nr 19/2019 tworzy SIGI – spółki inwestycyjne notowane na giełdzie, które kupują mieszkania na wynajem i są opodatkowane jak fundusze inwestycyjne.
2019
Ochrona najemców i ustawa ramowa
Ustawy nr 12/2019 i nr 13/2019 zakazują nękania najemców i dają umowom większą stabilność. Ustawa nr 83/2019 uznaje mieszkanie za prawo podstawowe. Wiele z jej zapisów wciąż pozostaje na papierze.
2023
Pakiet „Mais Habitação”
Ustawa nr 56/2023 ogranicza do 2% podwyżkę czynszu w nowych umowach na mieszkania już wcześniej wynajmowane, kończy ze złotymi wizami za nieruchomości i zaostrza zasady najmu krótkoterminowego oraz dotyczące pustostanów.
2024
Nowe prawo gruntowe
Dekret z mocą ustawy nr 117/2024 pozwala przekształcać grunty rolne w miejskie pod budowę mieszkań, w ramach rządowego programu „Construir Portugal”.
2026
Szybsze eksmisje: to jeszcze nie prawo
Rządowy projekt ustawy nr 103/XVII znosi limit 2% w nowych umowach i przyspiesza eksmisje za zaległości w czynszu. Przeszedł pierwsze czytanie 30 września głosami PSD, IL i CDS przy wstrzymaniu się Chegi i jest teraz omawiany w komisji. Wciąż zdążymy go zatrzymać.
Pełna lista ustaw mieszkaniowych, z linkami do Diário da República (portugalskiego dziennika urzędowego), jest na stronie ILC pela Habitação (po portugalsku).
Źródła
Dane sprawdzone w październiku 2026 roku. Jeśli znajdziesz błąd albo masz nowsze dane, daj nam znać.
- INE, portugalski urząd statystyczny: indeks cen mieszkań, czynsze w nowych umowach, spis powszechny 2021
- Eurostat: indeks cen mieszkań, wiek wyprowadzki od rodziców
- PORDATA: dane historyczne o mieszkaniach, płacach i ludności
- Konstytucja Republiki Portugalskiej, art. 65
- Ustawa nr 83/2019, ustawa ramowa o mieszkalnictwie
- Portal da Habitação (IHRU): programy publiczne i Krajowy Program Mieszkaniowy
Mieszkanie to prawo.
Wywalczmy je.
Dołącz do tych, którzy już organizują się w blokach, dzielnicach i zakładach pracy w całym kraju.