Pamięć
To nie pierwszy raz
Od rewolucji goździków z 25 kwietnia po dzisiejsze demonstracje – historia mieszkań w Portugalii to historia ludzi, którzy się zorganizowali.
To nie pierwszy raz
Gdy mieszkańcy i pracownicy trzymali się razem, wywalczyli prawa
Wszystkie prawa mieszkaniowe, jakie mamy, zostały wywalczone dzięki organizowaniu się i walce. Oto kilka momentów, które nas tu doprowadziły.
1974
Zajęcia pustostanów i komitety mieszkańców
Tuż po rewolucji goździków z 25 kwietnia tysiące rodzin zajmują puste mieszkania i organizują się w komitety mieszkańców. Mieszkania stają się jedną z wielkich walk rewolucji.
1974
SAAL: budować razem z mieszkańcami
SAAL (Serviço de Apoio Ambulatório Local, Lokalna Mobilna Służba Wsparcia) łączy architektów i mieszkańców, żeby budować godne mieszkania w dzielnicach, gdzie ludzie już żyli: prawo do pozostania na miejscu. Stąd biorą się projekty takie jak osiedle Bairro da Bouça w Porto.
1976
Mieszkanie w konstytucji
Art. 65 konstytucji gwarantuje każdemu prawo do odpowiedniego mieszkania i zobowiązuje państwo, by to prawo urzeczywistnić.
1993
Specjalny Program Przesiedleń (PER)
PER daje nowe mieszkania dziesiątkom tysięcy rodzin, które żyły w barakach w obszarach metropolitalnych Lizbony i Porto – po dekadach nacisku ze strony mieszkańców.
2019
Ustawa ramowa o mieszkalnictwie
Po raz pierwszy ustawa ramowa (ustawa nr 83/2019) uznaje mieszkanie za prawo podstawowe, a państwo za jego gwaranta.
2023
Ulice znów pełne
Platforma Casa Para Viver łączy dziesiątki ruchów i wyprowadza ludzi na ulice miast od północy po południe kraju.
2026
„Já não dá” – tak dłużej się nie da
W marcu ludzie wychodzą na ulice w 16 miejscowościach przeciw zmianom, które ułatwiają eksmisje. Manifest „Já não dá” podpisuje 90 stowarzyszeń, kolektywów, spółdzielni i związków zawodowych.
2026
Namioty na placu
W październiku miasteczka namiotowe na placu Rossio w Lizbonie i na Praça D. João I w Porto przenoszą sprawę mieszkań do samego centrum miast. Policja je rozbiera, ale protesty rosną, a 24 października tysiące ludzi maszerują ulicami Lizbony i Porto.
Mieszkanie to prawo.
Wywalczmy je.
Dołącz do tych, którzy już organizują się w blokach, dzielnicach i zakładach pracy w całym kraju.