Prawo do mieszkania · Portugalia
Domy do życia.
Nie dla zysku.
Ceny mieszkań prawie się potroiły w dziesięć lat. Czynsz zjada pensję, eksmisje nie ustają, a ponad 700 tysięcy mieszkań stoi pustych. Nic z tego nie jest nieuniknione: to polityczne wybory, a wybory można zmienić.
Konstytucja Republiki Portugalskiej · art. 65
„Każdy ma prawo, dla siebie i swojej rodziny, do mieszkania o odpowiedniej wielkości, w warunkach higienicznych i wygodnych, które chroni intymność osobistą i prywatność rodziny.”
Prawo zapisane w 1976 roku, które wciąż czeka na spełnienie.
Dom dla każdego Sprawiedliwe czynsze Godne płace Stop eksmisjom Mieszkania publiczne Puste mieszkania dla potrzebujących Prawo do miasta
Kalendarz
Najbliższe akcje
-
Protest o budżet państwa, który zapewni mieszkania
wtorek, 18:30 · Porto, Estação de metro da Trindade
Zwołuje Casa Para Viver
-
Demonstracja mieszkaniowa przed Assembleia da República
wtorek, 18:30 · Lisboa, Assembleia da República
-
Ogólnokrajowa demonstracja mieszkaniowa w Viana do Castelo
sobota, godzina do potwierdzenia · Viana do Castelo, Praça da República
Zwołuje Casa Para Viver
Obywatelska inicjatywa ustawodawcza
Prawo jest też twoje
Mając 20 tysięcy podpisów, każda grupa obywateli może wnieść projekt ustawy do parlamentu. Acampada pela Habitação – ruch, który stoi za miasteczkami namiotowymi – przygotowuje właśnie taki projekt i chce cię wysłuchać: jaki jest największy problem mieszkaniowy i co chcesz zmienić w prawie?
1
Zabierz głos
Wypełnij ankietę i przyjdź na otwarte spotkania w całym kraju. Komisja złożona z 5–10 osób napisze projekt na podstawie tego, co usłyszy.
2
Podpisz
20 tysięcy wyborców podpisuje projekt.
3
Do parlamentu
Projekt trafia do Assembleia da República (portugalskiego parlamentu), gdzie jest dyskutowany i głosowany. Do dziś przyjęto do rozpatrzenia 14 inicjatyw obywatelskich, a 8 z nich uchwalono.
Ankieta i strona są po portugalsku. Ankieta jest szyfrowana end-to-end i można ją wypełnić anonimowo. Kontakt: ilc-habitacao@proton.me
Czego żądają miasteczka namiotowe
- Precz z ustawą czynszową z 2012 roku
- Stop eksmisjom
- Zakaz kupowania mieszkań przez fundusze sępy
- Więcej mieszkań publicznych
- Pustostany z powrotem na mieszkania
- Limity czynszów
Jedna walka
W domu, w pracy i w dzielnicy
Z jednej strony właściciel mieszkania, z drugiej szef: pensja nie starcza, a czynsz zabiera połowę. Dlatego walka o mieszkania to także walka o płace, emerytury i usługi publiczne.
Lokatorki i lokatorzy
W domu
Skrzyknij się z sąsiadami z bloku i dołącz do stowarzyszenia lokatorów. Razem możemy negocjować czynsze, blokować horrendalne podwyżki i powstrzymywać eksmisje.
Pracownice i pracownicy
W pracy
Pensja musi nadążać za kosztami życia. Porozmawiaj o mieszkaniach z koleżankami i kolegami z pracy i ze związkiem zawodowym: to też sprawa pracownicza.
Sąsiadki i sąsiedzi
W dzielnicy
Lokalne sklepy, szkoły, przychodnie: dzielnica bez mieszkańców umiera. Broń tych, którzy tu żyją, przed wypychaniem przez turystykę i spekulację.
Kto by nie rządził, mieszkanie to prawo. I wywalczymy je.
Kryzys w liczbach
To nie bańka. To system.
+180%
o tyle wzrosły ceny mieszkań w Portugalii w latach 2015–2025. Średnia UE: +65%.
Eurostat
17,42 €/m²
to mediana czynszu w nowych umowach w Lizbonie. Za mieszkanie dwupokojowe (T2) o powierzchni 70 m² to około 1220 € miesięcznie: więcej niż cała płaca minimalna.
INE, I kw. 2026
723 tys.
pustych mieszkań w Portugalii – 12% wszystkich.
INE, spis powszechny 2021
≈2%
mieszkań to mieszkania publiczne – jeden z najniższych odsetków w Europie.
ISCTE, 2025
Czego żądamy
Sześć żądań, by odzyskać prawo do dachu nad głową
01
Domy do życia, nie do spekulacji
Koniec z traktowaniem mieszkań jak aktywów finansowych: zatrzymać spekulacyjne zakupy, ograniczyć najem krótkoterminowy tam, gdzie wypycha mieszkańców, i opodatkować pustostany.
02
Duży publiczny zasób mieszkaniowy
Wielokrotnie zwiększyć zasób mieszkań publicznych, które dziś stanowią około 2% wszystkich, przez nowe budownictwo, remonty i wykorzystanie pustych budynków publicznych.
03
Bezpieczeństwo: żadnej eksmisji bez alternatywy
Długie umowy, żadnej eksmisji bez godnego lokalu zastępczego i ochrona dla tych, którzy nie z własnej winy przestają dawać radę z opłatami.
04
Czynsze na miarę pensji
Regulować i obniżać czynsze, z limitami powiązanymi z dochodami w danym regionie, i chronić rodziny spłacające kredyt mieszkaniowy.
05
Prawa zbiorowe dla najemców
Uznać stowarzyszenia lokatorów za stronę w negocjacjach czynszów i warunków najmu – tak jak związki zawodowe w pracy.
06
Godne płace, emerytury i usługi publiczne
Żadna polityka mieszkaniowa nie zadziała przy głodowych płacach. Potrzebujemy realnych podwyżek płac i emerytur oraz dobrych szkół, ochrony zdrowia i transportu publicznego.
Jak się włączyć
Wszystko zaczyna się od organizowania
Nikt nie rozwiąże tego w pojedynkę.
Chcesz założyć grupę w swojej dzielnicy albo żeby twoja organizacja poparła te żądania? Odezwij się.
1
Skrzyknij swój blok albo ulicę
Pogadaj z sąsiadami, załóżcie grupę i porównajcie czynsze, umowy i problemy. Wiedza o tym, kto ile płaci, to już początek siły.
2
Zapisz się do stowarzyszenia lokatorów i do związku zawodowego
Bycie w obu chroni cię przed właścicielem mieszkania i przed szefem. Znajdź organizację.
3
Wyjdź na ulicę
Przyłącz się do demonstracji i lokalnych akcji o prawo do mieszkania. Każda się liczy – w dużych miastach i w małych miejscowościach.
4
Przekaż dalej
Udostępniaj liczby z tej strony, mów o swojej sytuacji, drukuj plakaty i przenieś dyskusję do szkoły, pracy i rady mieszkańców.
To nie pierwszy raz
Gdy mieszkańcy i pracownicy trzymali się razem, wywalczyli prawa
1974
Zajęcia pustostanów i komitety mieszkańców
Tuż po rewolucji goździków z 25 kwietnia tysiące rodzin zajmują puste mieszkania i organizują się w komitety mieszkańców. Mieszkania stają się jedną z wielkich walk rewolucji.
1976
Mieszkanie w konstytucji
Art. 65 konstytucji gwarantuje każdemu prawo do odpowiedniego mieszkania i zobowiązuje państwo, by to prawo urzeczywistnić.
2023
Ulice znów pełne
Platforma Casa Para Viver łączy dziesiątki ruchów i wyprowadza ludzi na ulice miast od północy po południe kraju.
2026
Namioty na placu
W październiku miasteczka namiotowe na placu Rossio w Lizbonie i na Praça D. João I w Porto przenoszą sprawę mieszkań do samego centrum miast. Policja je rozbiera, ale protesty rosną, a 24 października tysiące ludzi maszerują ulicami Lizbony i Porto.
Podwójna przynależność
Żeby wygrać, organizuj się w domu i w pracy
Stowarzyszenie lokatorów
Poznaj swoje prawa, uzyskaj pomoc prawną i stawiaj czoła właścicielowi razem z innymi. Zorganizowani najemcy negocjują z dużo silniejszej pozycji.
Związek zawodowy
Porady, ochrona przed represjami i zbiorowa siła, by wywalczyć płace, za które naprawdę da się opłacić mieszkanie.
Nie jesteś sam
Kto walczy o mieszkania
Ruchy, stowarzyszenia i kolektywy, które bronią prawa do dachu nad głową w Portugalii. Poznaj je i dołącz.
Vida Justa
Ruch zrodzony na osiedlach na obrzeżach Lizbony – walczy o mieszkania i przeciw rosnącym kosztom życia.
vidajusta.org
CPV
Casa Para Viver
Ogólnokrajowa platforma ruchów i kolektywów, która zwołuje wielkie demonstracje mieszkaniowe.
casaparaviver.pt
Porta a Porta: Casa para Todos
Ogólnokrajowy ruch o prawo do mieszkania, z grupami lokalnymi w wielu miastach.
portaaporta.pt
ILC pela Habitação
Obywatelska inicjatywa ustawodawcza Acampada pela Habitação, która ma wnieść do parlamentu nową ustawę.
ilc-habitacao.sites.deploybase.eu
Movimento Referendo pela Habitação
Ponadpartyjny ruch mieszkańców Lizbony, który domaga się lokalnego referendum w sprawie najmu krótkoterminowego.
referendopelahabitacao.pt
Morar em Lisboa
Ruch na rzecz nowej polityki mieszkaniowej i miasta dla wszystkich.
moraremlisboa.org
Associação dos Inquilinos e Condóminos do Norte de Portugal
Północ kraju. Bezpłatne porady prawne dla członków.
aicnp.pt
Mieszkanie to prawo.
Wywalczmy je.
Dołącz do tych, którzy już organizują się w blokach, dzielnicach i zakładach pracy w całym kraju.